Hội thi An toàn vệ sinh viên giỏi Công ty Điện lực Điện Biên 2012

Màn chào hỏi, tiết mục của Điện lực Điện Biên đông, được đánh giá cao tại Hội thi

Huấn luyện bước 1 cho công nhân mới

Thực hiện Thông tư 37/2005/TT-BLĐTBXH Công ty Điện lực Điện Biên đã tổ chức huấn luyện ATVSLĐ trong thời gian từ 9-20/7/2012 cho 19 đối tượng là công nhân mới tuyển dụng.

 Nội dung huấn luyện chú trọng vào công tác thực hành các biện pháp an toàn và các kỹ năng làm việc trên lưới điện đồng thời trang bị các kiến thức về an toàn lao động vệ sinh lao động. Cuối kỳ huấn luyện sẽ tổ chức kiểm tra đánh giá kết quả
Mục tiêu sau đợt huấn luyện là người lao động nắm vững các quy định, quy trình kỹ thuật an toàn và có thể làm được các công việc thông thường của người công nhân điện.
Nội dung chính của đợt huấn luyện
 - Huấn luyện cách sử dụng các trang bị dụng cụ an toàn thông dụng như dây lưng an toàn, guốc trèo cột ly tâm, bút thử điện các loại, găng, sào, tiếp địa,...mỗi cá nhân đều phải thực hiện thành thục trên từng dụng cụ, trang bị.
- Thực hành trèo cột BTLT 16m đặt tháo tiếp đất di động.
- Hô hấp nhân tạo trên hình nhân điện tử.
- Huấn luyện các quy định về AT VSLĐ, PCCC, hành lang an toàn
- Huấn luyện quy trình An toàn điện, trình tự các bước thực hiện công tác trên lưới điện.

Huấn luyện sử dụng dây da an toàn  

Giảng viên đang thi phạm các thao động tác trèo cao, đặt tháo, tiếp đất di động

Huấn luyện hô hấp nhân tạo trên hình nhân điện tử

Nội dung thi

1. Trèo cao đặt, tháo tiếp đất di động

 Ở phần thi này yêu cầu mỗi thí sinh phải biết sử dụng thành thạo các trang bị dụng cụ an toàn thông dụng như guốc trèo, dây da, bút điện, găng tay cách điện, tiếp địa di động. Thành thục kỹ năng trèo và làm việc trên cao, không bị tâm lý sợ độ cao chi phối công việc. Thời gian hoàn thành công việc tối đa là 15 phút.
Mục đích phần thi này nhằm trang bị cho Công nhân có thể làm được các công việc thông thường của người thợ điện.

2.Phần thi Hô hấp nhân tạo trên hình nhân điện tử:

 

Yêu cầu phần thi này mỗi thí sinh phải thực hiện 5 chu kỳ mỗi chu kỳ gồm 2 lần hà hơi thổi ngạt và 15 lần ép tim, số lỗi không được vượt quá 20%. Phần thi này nhằm trang bị cho người Công nhân kỹ năng cấp cứu người trong tình huống nạn nhân ngừng thở, đây là kiến thức bắt buộc được huấn luyện và kiểm tra nhắc lại hằng năm. Chính nhờ biết phương pháp cấp cứu người mà CN Đinh Thế Thành Điện lực Thành phố đã cứu sống một mạng người  dân do bất cẩn bị điện giật

3. Phần thi Kiến thức về An toàn 

Phần thi này lớp sẽ cử 3 đại diện lên bốc thăm 3 trong tổng số 67 câu hỏi trong phần đề cương ôn luyện. Thời gian làm bài 120 phút. Mỗi câu hỏi sẽ đánh giá theo barem với thang 10 điểm, điểm bài thi là trung bình cộng của 3 câu. Bài thi đạt là từ 6,0 điểm trở lên và không có câu nào bị điểm liệt từ 2 điểm trở xuống.
Ngoài ra mỗi thí sinh sẽ tiếp tục trả lời phần thi vấn đáp bằng hình thức xem và nhận xét một số tình huống TNLĐ đã xảy ra trong NPC, đây là các tình huống điển hình đã được phòng TT An toàn tập huấn phân tích kỹ bằng các hình ảnh qua trình chiếu. Phần vấn đáp để đánh giá hiểu biết của người CN về vấn đề TNLĐ, trả lời xuất sắc sẽ được cộng điểm vào bài viết.

Yêu cầu đặt ra của phần thi này là trang bị kiến thức về kỹ thuật an toàn để người lao động nắm và thực hiện theo quy trình đồng thời tránh bị tai nạn do kém hiểu biết.

"Siêu nhân" bám vào điện cao thế không bị giật!

(Dân trí)- Một cô gái trẻ người Séc đã khiến nhiều người được phen thót tim. Sau khi “phê thuốc” rồi trèo lên cột điện cao thế cao đến hơn 12 mét, cô này vắt vẻo trên đó vì tưởng đường dây điện là... cây cầu băng qua sông.

Sự việc xảy ra khi người dân sống tại thành phố Zlin, cộng hòa Séc bất ngờ phát hiện ra một cô gái đang vắt vẻo trên cột điện cao thế và cố gắng bám theo đường dây, dường như để vượt qua con sông vì tưởng đó là một cây cầu.

Cô gái trẻ vắt vẻo trên đường dây điện

Lực lượng cứu hộ sau khi được gọi đến đã mất gần 2 giờ đồng hồ để “dụ dỗ” cô gái trở lại mặt đất. Được biết, trước đó, cô gái trẻ 21 tuổi này đã trải qua 4 giờ để hút một loại thuốc cần sa cực mạnh, khiến cô bị ảo giác và tưởng nhầm rằng cột điện cao thế cao hơn 12 mét là một cây cầu.

Cô gái cố gắng bám và đi men theo đường dây điện

“Thật là một cơn ác mộng. Cô ấy đã hít quá nhiều chất gây nghiện khiến cô bị ảo giác và không còn nhận thức được những gì xung quanh”, Jan Macalikova, phát ngôn viên của cảnh sát cho hay. “Cô ấy đã tưởng đường dây điện là con đường bắc qua sông Morava nên đã trèo lên đó. Rất may là không có điều gì đáng tiếc xảy ra”.

Các nhân viên cứu hộ đang cố gắng giải cứu cô gái

Sau khi được đưa xuống đất, cô gái đã lập tức được đưa đến một trung tâm y tế để theo dõi tình trạng sức khỏe. Cô gái này thực sự may mắn vì đã không thiêu cháy bởi dòng điện cao áp hay bị rơi xuống đất.

Tác động của trường điện từ đối với cơ thể người

1. Mở đầu
Ngày nay chúng ta đang sống trong thời đại điện từ, bao quanh ta là những đường dây tải điện, ti vi, tủ lạnh, vi tính, máy giặt, lò vi sóng… Đó chính là những nguồn bức xạ điện tử và con người đang phải hứng chịu sự bức xạ điện từ đó. Vậy trường điện từ đối với chúng ta là bạn hay thù? Sự tác động của chúng đối với cơ thể người như thế nào? Bài viết này sẽ giải đáp cho bạn đọc những băn khoăn đó.

2. Khái quát về trường điện từ
Trường điện từ là một dạng tồn tại đặc biệt của vật chất, đặc trưng bởi tập hợp các tính chất điện và từ. Các tham số cơ bản, biểu thị đặc tính của trường điện từ là: tần số, chiều dài sóng và tốc độ lan truyền.
Như đã biết quanh vật dẫn có dòng điện chạy luôn tồn tại đồng thời một điện trường và một từ trường. Đối với dòng điện một chiều, các trường này không phụ thuộc vào nhau, còn đối với dòng điện xoay chiều, thì các trường này liên quan chặt chẽ với nhau và tạo thành một trường điện từ thống nhất.
3. Các nguồn trường điện từ
3-1 Các nguồn trướng điện từ tự nhiên
Các nguồn trường điện từ tự nhiên được phân thành hai nhóm:
Nhóm 1 là cực của Trái Đất – điện trường và từ trường vĩnh cửu;
Nhóm 2: sóng radio được sản sinh bởi các vì tinh tú (Mặt trời, Mặt trăng, các vì sao…), các quá trình khí quyển – sấm sét .
Điện trường tự nhiên của Trái Đất sinh ra điện tích âm trên bề mặt, cường độ của nó khoảng 100÷500 V/m. Các đám mây có thể làm tăng cường độ điện trường lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm kV/m. Nhóm thứ hai của trường điện từ đặc trưng bởi dải tần rộng.
3.2 Các nguồn trường điện từ nhân tạo
Các nguồn trường điện từ nhân tạo cũng được chia làm hai nhóm:
a) Nguồn phát xạ điện từ tần số thấp
Nguồn phát xạ điện từ tấn số thấp (0÷3kHz) bao gồm các hệ thống sản xuất, biến đổi và truyền tải điện năng (nhà máy điện, đường dây truyền tải, trạm biến áp…), các thiết bị điện trong sản xuất (công nghiệp, nông nghiệp, giao thông, du lịch, thương mại, thiết bị điện công sở, gia dụng…), các thiết bị kỹ thuật điện – điện tử…
Trong số các nguồn trường điện từ tần số thấp, người ta đặc biệt quan tâm đến trường điện từ của dòng điện tần số công nghiệp. Các thiết bị cao áp trên 330kV phát ra môi trường xung quanh một trường điện từ mạnh, ảnh hưởng đến sức khỏe của con người. Ở các thiết bị dưới 330kV trường điện từ có cường độ thấp hơn và hầu như không gây ảnh hưởng xấu đáng kể đến các đối tượng sinh vật.
Các đường dây truyền tải điện cao và siêu cao áp có cường độ từ trường và cường độ điện trường đến 25A/m và 15kV/m. Các kết quả nghiên cứu đã xác định rằng tại một điểm bất kỳ trong trường của thiết bị điện siêu cao áp (tấn số 50 Hz), năng lượng của điện bởi cơ thể với sự hấp thụ bởi cơ thể người gấp 50 lần so với sự hấp thụ trong từ trường (trong vùng làm việc của thiết bị phân phối 750kV cường độ từ trường khoảng 20-25A/m). Sự tác động tiêu cực của trường điện từ dòng điện tần số công nghiệp chỉ được thể hiện ở cường độ từ trường ở mức 150 ÷ 200 A/m, do đó sự đánh giá mức độ nguy hiểm của trường điện từ của mạng điện siêu cao áp chỉ được tiến hành chủ yếu theo cường độ điện trường.
b/ Nguồn phát xạ điện từ tần số cao
Nguồn phát xạ điền từ tần số cao (3÷GHz) còn gọi là tần số vô tuyến, bao gồm các thiết bị thu phát cao tần: đài, ti vi, điện thoại, bộ đàm và các thiết bị công nghệ sử lý sản phẩm như lò nung cao tần v.v…
Cường độ điện trường trong nhà thường có giá trị khoảng 1 ÷ 10 V/m. Tuy nhiên, cũng có thể gặp trường hợp ở mức độ màn hình vi tính không nối đất. Các kết quả khảo sát cường độ điện trường trong các căn hộ tác động đến cơ thể người còn mạnh hơn so với mức tác động của điện trường của đường dây truyền tải điện. Cảm ứng từ của bếp điện cảm ứng, ở khoảng cách 20÷30cm có giá trị 1÷3µT (microTesla), còn ở khoảng cách 50cm là 0,1÷ 0,5µT. Từ trường của tủ lạnh và tủ đá không cao lắm, lò vi sóng là nguồn phát xạ điện từ mạnh, tuy nhiên do nguyên nhân này mà trong cấu trúc của nó đã có màn chắn, thức ăn được xử lý bởi nó khá nhanh, nhưng dù sao thì lò vi sóng vẫn không làm chúng ta yên tâm.
Ở đại đa số bàn là , từ trường ở mức 0,2µT ở khoảng ở cách 25cm, còn ở máy giặt từ trường nằm trong khoảng 10÷100µT, tùy từng loại. Bên cạnh đó, từ trường ở máy hút bụi đạt tới 100µT, còn ở máy cạo râu nó có giá trị đến hàng trăm µT. Những thông tin trên giúp chúng ta ý thức về những nguy cơ tiềm ẩn xung quanh. Thực ra, các nhà sản xuất đã biết rõ hơn chúng ta nhiều và họ đã có những giải pháp khắc phục trong quá trình thiết kế, chế tạo các thiết bị điện gia đụng để hạn chế đến mức tối đa ảnh hưởng của trường điện từ đối với cơ thể người sử dụng. Ở Mỹ nhiều hãng đã tung ra thị trường các thiết bị an toàn như là bàn là có cuộn dây chắn, máy vi tính không phát xạ.
Các nguồn phát xạ điện từ gồm các thiết bị kỹ thuật vô tuyến và điện tử, các cuộn kháng, tự điện, các thiết bị nhiệt, máy biến áp, ang ten, máy phát cao tần.. . Các công việc trong nhiều lĩnh vực khác nhau như thiên văn, địa chất, hàng không, hàng hải… luôn phải sử dụng các thiết bị làm việc ở các bước sóng khác nhau, do đó các nhân viên luôn phải hứng chịu sự đe dọa nguy hiểm của sự phát xạ cường độ đến 10µT.
4. Sự tác động của trường điện từ đối với cơ thể người
4. 1 Tác động sinh học của trường điện từ lên cơ thể
Con người không thể nhìn thấy và không thể cảm nhận ngay được sự hiện diện của trường điện từ, chính vì vậy không phải bao giờ cũng có thể lường trước được sự nguy hiểm của sự tác động của chúng. Sự phát xạ điện từ tác động có hại đến cơ thể người. Kết quả của sự tác động của trường điện từ làm thay đổi các hoạt động của hệ thống thần kinh, tuần hoàn, nội tiết và nhiều hệ thống khác của cơ thể người.
Sự tác động thường xuyên của bức xạ điện từ nhân tạo thực sự làm sa sút sức khỏe của mỗi cá thể người và sinh vật. Trẻ con và đặc biệt là thai nhi, rất nhạy cảm đối với sự tác động khó chịu của trường điện từ. Cơ chế hấp thụ năng lượng của cơ thể người khá phức tạp. Cơ quan nhạy cảm nhất đối với sự tác động của trường điện từ là hệ thống thần kinh trung ương (cảm nhận chủ quan là mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt. . .) và hệ thống nội tiết.
Việc làm suy giảm chức năng nội tiết sẽ gây hiệu ứng từ phía hệ thống tim mạch, tuần hoàn, miễn dịch và trao đổi chất v.v… Sự ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch gây ra sự suy giảm hoạt động của các cơ quan trao đổi chất, thay đổi mạch đập và nhịp tim.
4.2 Tác động nhiệt
Biểu hiện tác động đầu tiên của năng lượng điện từ là sự đốt nóng, mà có thể dẫn đến sự biến đổi, thậm chí sự tổn thương cho các tế bào và mô của cơ thể sống. Cơ chế hấp thụ năng lượng, thực sự hết sức phức tạp. Hiện tượng quá nhiệt của cơ thể khi hấp thụ năng lượng điện từ dẫn đến sự thay đổi tần số của mạch đập, nhịp tim và phản ứng mao mạch. Máu được coi là một chất điện phân, dưới tác động của trường điện từ, trong máu sinh ra các dòng điện ion, gây sự phát nóng các mô và tế bào. Với một cường độ xác định trường điện từ gây ra một ngưỡng đốt nóng mà cơ thể người không chịu nổi. Sự đốt nóng đặc biệt nguy hiểm đối với các cơ quan có hệ thống mao mạch kém với sự lưu thông máu ít (như mắt, não, dạ dày…). Đặc biệt nhạy cảm đối với hiệu ứng nhiệt là thủy tinh thể của mắt, túi mật, bọng đái và một số cơ quan khác.
4.3 Tác động gây rối loạn thần kinh
Cùng với tác động nhiệt, trường điện từ còn gây ảnh hưởng xấu đến hệ thống thần kinh. Sự tác động của trường điện từ lên cơ thể người biểu hiện ở sự rối loạn chức năng của hệ thống thần kinh trung ương, cảm giác chủ quan là tăng sự mệt mỏi, đau đầu, kém hưng phấn, hay cáu gắt v.v.
Người ta cho rằng sự phá hủy các chức năng sinh lý của cơ thể bởi tác động của trường điện từ lên từng phần khác nhau của hệ thống thần kinh. Trong đó sự tăng kích thích của hệt hống thần kinh trung ương xây ra do tác động phản xạ của trường điện từ, còn hiệu ứng cản – do tác động trực tiếp của trường điện từ lên cấu trúc của não bộ và não lưng. Các chuyên gia cho rằng vỏ não là bộ phận nhạy cảm nhất đối với sự tác động của trường điện từ.
4.4 Tác động gây rối loạn hệ thống tuần hoàn
Trường điện từ gây rối loạn chức năng của hệ thống tim mạch và hệ thống trao đổi chất. Sự tác động lâu dài của trường điện từ gây hiện tượng đau thắt ở vùng tim. Sự bức xạ có hệ thống của năng lượng điện từ gây sự thay đổi huyết áp chậm mạch, dẫn đến sự mệt mỏi, đau đầu…
4.5 Tác động điện tĩnh
Cùng với sự tác động sinh học, điện trường còn gây ra sự xuất hiện của các điện tích giữa người và các vật dụng kim loại có điện thế khác so với cơ thể người. Nếu người đứng trực tiếp dưới đất hoặc trên sàn dẫn điện có tiếp xúc với đất, thì điện thế của nó so với đất sẽ là 0, còn nếu cách ly với đất, thì cơ thể người sẽ phải chịu một điện thế nhất định, mà đôi khi có thể đạt đến vài kilôvôn. Sự tiếp xúc của cơ thể người cách ly với đất đến các phần tử kim loại có tiếp đất sẽ dẫn đến hiện tượng truyền dẫn điện tích từ cơ thể người xuống đất, mà có thể gây cảm giác đau, đặc biệt ở thời điểm đầu tiên. Đôi khi trong sự tiếp xúc này có thể xuất hiện sự phóng điện. Trong trường hợp người tiếp xúc với các vật thể kim loại dài cách ly với đất như hệ thống ống dẫn, hàng rào thép có cột gỗ v.v., dòng điện chạy qua cơ thể người có thể đạt đến giá trị nguy hiểm. ….,
4.6 Các tác động khác
Ngoài những tác động nói trên, trường từ còn gây ra nhiều tác động phụ trợ khác, Bằng cảm nhận chủ quan, các nhân viên vận hành ở các trạm điện, trạm biến áp, các trạm phát sóng… thường phàn nàn về chứng đau đầu, mất mệt mỏi, chóng mặt…
Trường điện từ siêu cao tần có thể gây tác động đối với mắt, dẫn đến bệnh đục nhãn cầu (thủy tinh thể). Mức độ tác động sinh học của trường điện từ đến cơ thể người phụ thuộc tần số dao động, cường độ và thời gian. Sự bổi xuất hiện trong cơ thể người dưới tác động của trường điện từ, nhìn chung là có khả năng phục hồi. Ngoài những tác động không tốt đến cơ thể người cần bổ sung thêm tác động khử trùng khi có cường độ bức xạ vượt quá ngưỡng nhiệt.
5. Kết luận
Chúng ta đang sống trong thời đại của tiến bộ khoa học – kỹ thuật, nên nguồn trường điện từ là hết sức phong phú. Tuy nhiên, không phải lúc nào những nguồn trường điện từ này cũng gây ra những ảnh hưởng xấu, mà tùy theo từng điều kiện, hoàn cảnh cụ thể chúng sẽ có những mức độ ảnh hưởng nhất định đến cơ thể mỗi con người.

Nguyên mẫu khuân mặt hình nhân điện tử

Một cô gái nhảy xuống sông Seine ở Pháp từ thế kỷ 19 chính là người có khuôn mặt được dùng làm nguyên mẫu tạo hình mặt cho hình nhân điện tử, Chuyện rằng một cô gái đã nhảy xuống sông để tự vẫn do yêu đơn phương. Khi được các nhân viên cứu hộ vớt lên, thi thể không sức sống của thiếu nữ trẻ này không có dấu hiệu bị đánh đập hay ngược đãi. Cô gái không được nhận dạng vì vậy một mặt nạ thạch cao về khuôn mặt của cô được treo bên ngoài một cửa hiệu, theo đúng thông lệ về những trường hợp như vậy. Thay vì tìm hiểu cô gái từ đâu tới, bộ mặt thanh tú của cô lại truyền cảm hứng cho các hoạ sĩ, nhà văn thêu dệt các câu chuyện về cái chết của cô. Cô gái được gọi là "người phụ nữ bí ẩn từ sông Seine". Vào những năm 1950, một công ty của Na Uy đã tiên phong trong việc tạo búp bê cấp cứu từ cô gái trên. Theo trang web của công ty trên, người sáng lập của họ là Asmund Laerdal cảm động trước câu chuyện về "người phụ nữ bí ẩn từ sông Seine" nên đã tạo ra hình nhân giống người thật với gương mặt của cô gái trên và lấy tên là "Cứu Annie". Đây là hình nhân chuyên dùng để huấn luyện cấp cứu
.

Hình nhân điện tử có gương mặt người phụ nữ sông Seine

           Nghành Điện đã sử dụng hình nhân trên để huấn luyện cho mọi công nhân cách hô hấp nhân tạo trên hình nhân điện tử theo phương pháp “Hà hơi thổi ngạt kết hợp ép tim ngoài lòng ngực”. Hằng năm “cô gái” này đã theo chân những người làm công tác huấn luyện an toàn đến với mọi công nhân điện, và đã trở thành Hotgirl được hôn nhiều nhất .

NGƯỜI TỐT VIỆC TỐT

 

       

Với phương châm luôn sẵn sàng ứng phó với các tình huống bất ngờ. Hằng năm mỗi vào kỳ huấn luyện CN Điện đều được bồi huấn nhắc lại các phương pháp sơ, cấp cứu bị tai nạn. 

        Nhờ làm tốt công tác này nên gần đây CN Điện đã trực tiếp cứu sống được 1 người bị điện 22 kV phóng, thoát khỏi lưỡi hái tử thần.

       Cũng như mọi ngày Anh Công nhân Đinh Thế Thành (Điện lực Thành phố Điện Biên) cùng đồng đội đi thực hiện công việc theo phiếu Công tác trên địa bàn phường Nam Thanh Thành phố Điện Biên. Đột nhiên có tiếng nổ to và mất điện toàn bộ lưới 22 kV gần khu vực công tác, biết có sự chẳng lành Thành vội đi tìm nơi có tiếng nổ. Tại hiện trường là căn nhà xây dở đang làm mái tôn tầng 3, một người đàn ông bị điện phóng đang nằm bất tỉnh trên nóc tầng, mọi người lay gọi, bấm huyệt nhưng không thấy phản ứng gì và đành chấp nhận buông xuôi. Đúng lúc đó thì Thành đến, biết sự sống phải giành giật từng giây, bằng những kỹ năng đã được huấn luyện anh nhanh chóng moi dớt rãi, kéo lưỡi nạn nhân ra rồi làm thao tác hà hơi thổi ngạt kết hợp ép tim lồng ngực, sau khoảng 10 phút nạn nhân bắt đầu thở, có nhịp tim và được mọi người đưa đi Bệnh viện điều trị.

Tâm sự với mọi người Thành chỉ nói:” Nhìn thấy người bị nạn, mình chẳng còn e dè sợ sệt gì mà chỉ mong muốn cứu sống được họ”.

Địa chỉ nơi xảy ra tai nạn: Số nhà 09, tổ dân phố 8, phường Nam Thanh Tp. Điện Biên.

Máy phát điện sử dụng virus?

Một virút có tên M13 có thể sẽ thay đổi bộ mặt năng lượng của thế giới trong tương lai. Mới đây, một nhóm các nhà khoa học tại phòng thí nghiệm Berkeley (Berkeley Lab), Hoa Kỳ, cho biết họ đã biến đổi gien của loại virút này để chúng có thể phát ra lượng điện năng đủ cung cấp cho một màn hình LED nhỏ. Điều đặc biệt là M13 không nguy hiểm đối với con người bởi nó chỉ ký sinh trên vi khuẩn mà thôi.

Bí mật nguồn năng lượng của M13 nằm ở một hiện tượng vật lý khá quen thuộc “hiệu ứng áp điện”. Hiệu ứng này xảy ra khi ta tác dụng một áp suất lên loại vật liệu phù hợp (vật liệu áp điện) thì sẽ có một dòng điện tương ứng được sinh ra. Trước đây, tính chất này đã được các nhà khoa học tìm thấy ở tinh thể, gốm ceramics, xương, protein hay DNA. Tuy nhiên, các vật liệu này thường độc hoặc khó ứng dụng vào thực tế, do vậy đặt ra giới hạn cho sự phổ biến công nghệ này trong đời sống hàng ngày.

Trong quá trình tìm kiếm một loại vật liệu sinh học có đặc tính áp điện, nhóm nghiên cứu tại Berkeley Lab đã tìm ra virút M13. Khác với các vật liệu khác, M13 khá “thân thiện” với con người khi độc tính của nó chỉ phát huy trên các chủng vi khuẩn. Thêm vào đó, là virút nên M13 có khả năng sao chép lên hàng triệu lần chỉ trong vài giờ đồng hồ góp phần giải quyết vấn đề nguồn cung vật liệu. Một tính chất đặc biệt khác của virút M13 khiến cho nó trở thành vật liệu áp điện lý tưởng là khả năng tự động sắp xếp định hướng lại với nhau để hình thành nên các màng mỏng có cấu trúc trật tự, giúp cho việc phủ vật liệu lên trên các bề mặt khi ứng dụng trở nên dễ dàng. Tưởng tượng bạn sơn một lớp màng mỏng M13 lên vỏ ngoài của laptop, và mỗi khi gõ phím, các virus biến thao tác của bạn thành dòng điện cung cấp cho máy tính hoạt động. Thật là tuyệt vời phải không?

Về khả năng cung điện, virút M13 nguyên gốc cho công suất khá yếu. Do đó, các nhà khoa học tại Berkeley Lab đã quyết định sẽ biến đổi gien gốc của chúng bằng cách bổ sung thêm 4 mạch nhánh mang điện âm (nhóm R) của axít amin vào một đầu của xoắn protein bên ngoài lớp vỏ virút. Kết quả là M13 mới có một đầu tích điện âm và một đầu tích điện dương, chênh lệch thế cũng lớn hơn trước, do vậy năng lượng mà virút có thể tạo ra tăng lên khá nhiều.

Để thử nghiệm khả năng phát điện của vật liệu mới, đầu tiên các nhà khoa học tại Berkeley tạo ra điều kiện phù hợp để cho M13 tự động sắp xếp thành nhiều màng mỏng xếp lớp có diện tích bề mặt khoảng 1cm2. Sau đó, họ kẹp tấm màng giữa hai điện cực vàng và kết nối chúng với một màn hình LCD. Dòng điện sản sinh ra khi người dùng nhấn tay lên điện cực có cường độ khoảng 400nA (nanoampe) và hiệu điện thế 0.4V, đủ để LCD hiển thị chữ số 1 trong một thời gian ngắn (xem video).

Seung-Wuk Lee, thành viên nhóm nghiên cứu phát biểu “Cần phải có nhiều nghiên cứu hơn nữa, nhưng công trình của chúng tôi đã đi những bước đầu tiên trong quá trình phát triển các máy phát điện do các cá nhân vận hành, nguồn cung điện sử dụng trong các thiết bị nano hay các thiết bị khác dựa trên điện tử học virút”. Tất nhiên, thử nghiệm của nhóm còn khá sơ khai và mới chỉ là thành công bước đầu trước khi có thể đưa chiếc máy phát điện sử dụng virút này từ phòng thí nghiệm đến người tiêu dùng.

Nghiên cứu được đăng trên tập san Nature Nanotechnology vào ngày 13/5 vừa qua. Nếu muốn quan tâm sâu hơn, bạn có thể tải toàn văn công trình tại đây.

Hình ảnh và video giới thiệu máy phát điện sử dụng virút:

Nguồn: Berkeley Lab